شما

مرکز مطالعات حکمت – دانش و فن معماری و شهرسازی ایرانی اسلامی

Select a news topic from the list below, then select a news article to read.

هشتمین نشست موضوع شناسی برگزار شد

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف

هشتمین نشست موضوع شناسی معماری و شهرسازی اسلامی با موضوع بررسی عملکرد و سازمان و ساختار بنیاد توسعه آقاخان برگزار شد. سخنران این نشست مهندس سیامک شکیبایی طی سخنرانی مبسوطی به تاریخچه شکلگیری این نهاد بین المللی ، و نیز نقش و جایگاه جایزه آقاخان به عنوان مهمترین اقدام فرهنگی اجتماعی بنیاد آقاخان و معروفترین و قدیمیترین جایزه بین المللی معماری خصوصا در جهان مسلمانان پرداخت. این نشست علاوه بر حضور اعضای مرکز مطالعات شما و اعضای حلقه معرفت دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی پذیرای دانشجویان مهندسی منظر مرکز آموزش عالی غیر انتفاعی بینالود نیز بود. یاد آوری میشود نهمین نشست به زودی برگزار خواهد شد. و از تمامی علاقمندان دعوت میگردد در نشست آتی حضور بهم رسانند. موضوع نشست بعدی پیرامون دریافتهای اولیه معمران از منابع روایی و احادیث است.

نشست هشتم دردفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی و به میزبانی حلقه معرفت این دفتر عصر روز شنبه 17 تیرماه 1390 شمسی در مشهد ، ساختمان مرکزی دفتر واقع در خیابان خسروی - دیالمه - بین کوچه شوکت الدوله و کوچه مخابرات برگزار گردید.

آخرین بروز رسانی مطلب در يكشنبه ، 19 تیر 1390 ، 16:44

مصاحبه مهندس عرفان با روزنامه خراسان

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف
در گفت وگو با «هادي عرفان» مدرس معماري مطرح شد
مديريت شهري مقصر وضعيت کنوني معماري بي هويت مشهد
خراسان رضوي - مورخ چهارشنبه 1390/03/11 شماره انتشار 17850
نويسنده: گروه فرهنگي هنري

معماري و شهرسازي شهري هم چون مشهد که امروز آن را پايتخت معنوي ايران مي نامند، موضوعي است که باز هم آن را به نقد و نظر مي گذاريم. وضعيت کنوني و آن چه از رفتار مديران اين شهر در برنامه ريزي ها برمي آيد و در ساخت و سازها و معماري اش نمايان است، بيشتر آشفتگي و بي برنامگي احساس مي شود. هر کس هر طور مي خواهد مي سازد؛ نتيجه اش همين شده است که به ويژه در خيابان هاي منتهي به حرم مطهر مي بينيم . ساختمان هاي مرتفع و دريغ از نظارتي که بر آن شده باشد. آيا زائري که به مشهد مي آيد، نبايد از سيماي اين شهر دريافتي فرهنگي و معنوي داشته باشد؟ با مهندس هادي عرفان که اکنون مسئوليت دفتر مطالعات اجتماعي معاونت فرهنگي شهرداري مشهد را به عهده دارد همين دغدغه ها را در ميان مي گذاريم. او مي گويد: مديريت شهري مقصر اصلي روند بي هويتي در معماري مشهد است.

«هويت و معماري» و يا «معماري داراي هويت» اولين موضوعي است که آن را با مهندس هادي عرفان به گفت وگو مي نشينيم. او معتقد است که «هويت» مقوله اي چند جانبه است و تنها در معماري و شهرسازي نيست و بايد آن را در ابعاد مختلف مورد بررسي قرار دهيم. «عرفان» در اين موضوع به نقل قولي از يکي از استادان معماري دکتر سنگري اشاره و عنوان مي کند: اين استاد معتقد است آدم ها ۴ پوست دارند: ۱ - پوست بدن ۲ - لباس ۳ - معماري ۴ - شهر. با اين تعبير معماري هم براي آدم ها يک پوست به شمار مي آيد.

معماري کنوني مشهد، معماري دلالي و تجاري است

او ادامه مي دهد: در واقع معماري برآمده از يک نياز است که اگر براي اين نياز به درستي برايش پاسخ فراهم شود، معماري هم ارتقا مي يابد و اگر اين طور نباشد همواره مورد انتقاد قرار خواهد گرفت، مثل معماري کنوني مشهد که تلفيقي از معماري ساخت مردم و معماري دلالي و تجاري است. دبي و کيش هم چنين وضعيتي دارد و اين در حالي است که معماري شهري هم چون مشهد بايد داراي هويت، نشان و شناسنامه باشد.در مکه و مدينه بدين منظور تلاش شده است هر چند آن ها هم در سال هاي اخير از اين مهم فاصله گرفتند.او در اين زمينه به نقد برخي روندها مي پردازد و مي گويد: در حال حاضر در بدنه اجرايي ما نگاهي از بالا به پايين يعني ديدگاهي حاکميتي، ابلاغي و دستوري حاکم است نه نگاه همنشيني با مردم.

مهندس عرفان در اين باره به اصطلاحاتي هم چون «فرهنگ سازي» که در گفتمان مديران وجود دارد اشاره و مطرح مي کند که ما در تمدن اسلامي هيچ گاه فرهنگ سازي نداريم بلکه ايجاد فرهنگ و بالندگي فرهنگ داريم.او با طرح اين پيش زمينه ها به موضوع هويت مي پردازد و يادآور مي شود: هويت بادکنک نيست و ساختني هم نيست و اگر بخواهيم هويت را بسازيم معماري مان مي شود شبيه دبي يعني بستري بي بوته و ريشه در کوير ايجاد شود و با زور پول آن را معماري کنيم.اين معمار مي گويد: هر مسافري که کمي تحليل داشته باشد با تماشاي معماري دبي متوجه بي عمق و ريشه بودن آن مي شود آن ها از هر جايي تکه اي برداشته اند و اين يعني که ما هيچ حرفي براي گفتن نداريم. بايد بپذيريم که هويت يک شبه به وجود نمي آيد اما يک شبه مي توان آن را از بين برد.

 

نگاه عمراني به جاي نگاه کيفيتي

عرفان ادامه مي دهد که متاسفانه درحال حاضر در مولفه هاي مديريتي شهرهاي ما نگاه عمراني بر نگاه کيفي حاکم شده است اين نگاه باعث شده که به بافت تاريخي شهرها بگويند بافت فرسوده. اين کلمه (بافت فرسوده) براي يک شهر و يک تاريخ بار منفي دارد.

 

مشهد عملکرد خوبي ندارد

از عرفان مي پرسم که اين نگاه در مشهد چگونه بوده است؟ او مي گويد: مشهد در مقايسه با شهرهايي که ويژگي  هاي جغرافيايي و تاريخي شان يکسان است در اين زمينه عملکرد خوبي نداشته است به طوري که ديديم هويتي را که طي قرن ها در بافت و معماري اين شهر شکل گرفت طي چند دهه گذشته چطور با آن برخورد شد.

 

معماري تاريخي مشهد مثل کيک تولد قاچ قاچ شد

او در اين بخش به مقايسه شهرها در نوع رفتارشان با معماري شان پرداخت و گفت برويد ببينيد اصفهاني ها و تبريزي ها با معماري سنتي شهرهايشان چگونه رفتار کردند و اما ما در مشهد با بناها و بافت هاي قديمي مثل کيک تولد برخورد کرديم يعني آن را قاچ قاچ کرديم و بلعيديم.در اين قسمت به «عرفان» مي گويم که اگر به طور مشخص بخواهيم معماري پيراموني حرم مطهر را مورد بررسي قرار دهيم اين سوال پيش مي آيد که در امر توسعه آيا حق با فرهنگ است يا اقتصاد؟ او اين طور مي گويد: توسعه، توسعه است. ما وقتي يک «کل» را گم کرديم معماري، اقتصاد و ... هم گم مي شود اين يعني رشد سرطاني. در جامعه ما هنوز تعربف مشخصي از توسعه نيست و فقط آن را به زبان مي آوريم . در موضوع شهر اگر به شأنيت شهر فکر کنيم معماري شايسته اين شهر به صورت متعادل جايگاه واقعي خودش را مي يابد.

 

از فرداي شهرمان شناخت نداريم

عرفان ادامه مي دهد :در موضوع اقتصاد بايد اذعان کرد که اقتصاد شهر مشهد شکوفاست و اگر ما نمي توانيم از آن به درستي بهره مند شويم موضوعي جداست. عرفان تصريح مي کند که چون از فرداي شهرمان شناخت نداريم بنابراين معماري هم به همان نسبت رشد سرطاني خواهد داشت چون فرهنگ را از اقتصاد و اقتصاد را از فرهنگ جدا کرده ايم و به نوعي آن را بخش بخش کرده ايم.

 

مديريت شهري ، مقصر است

عرفان معتقد است: مقصر معماري فقير و بي هويت مشهد به مديريت شهري برمي گردد. ما در اين شهر معماران توانمند کم نداريم فقط بايد به آن ها ارزش داد. در عين حال به آينده بدبين نيستيم اما جامعه جوان معماري بايد تربيت شود تا بتواند گام هاي بزرگ بردارد.( بخش دوم اين گفت و گو روزهاي آينده منتشر مي شود)

 

مرور

وضعيت فعلي معماري کنوني مشهد تلفيقي از معماري ساخت مردم و معماري دلالي و تجاري است، دبي و کيش هم چنين وضعيتي دارد

هويت در معماري مشهد هويت بادکنک نيست و ساختني هم نيست اگر بخواهيم هويت را بسازيم معماري مان مي شود شبيه دبي

فرداي پايتخت معنوي ايران چون ازفرداي شهرمان شناخت نداريم حوزه هايي مثل معماري هم به همان نسبت رشد سرطاني خواهد داشت

رفتارمديران با بافت تاريخي ما در مشهد با بناها و بافت هاي تاريخي مثل کيک تولد برخورد کرديم يعني آن را قاچ قاچ کرديم و بلعيديم

 

آشپزخانه اپن غيراسلامي است

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف
آيت ا... جوادي آملي در ديدار اعضاي نظام مهندسي:
آشپزخانه اپن  غيراسلامي است
خراسان - مورخ شنبه 1390/03/07 شماره انتشار 17846

ساختن خانه هاي داراي آشپزخانه به اصطلاح «open» که صاحب خانه و ميهمان ها نتوانند به درستي رعايت حجاب را بکنند و نتوانند خود را حفظ کنند، اسلامي نيست .به گزارش مرکز خبر حوزه، آيت ا... جوادي آملي، روز پنج شنبه در ديدار اعضاي کميته تخصصي شهرسازي سازمان نظام مهندسي کشور گفت: نبايد توقع داشته باشيم که آيه اي در قرآن باشد که به مردم توصيه کند چگونه خانه بسازند، چون اسلام با عقل کار دارد و نه با سفاهت و خانه بايد با عقل و برهان ساخته شود.ايشان اضافه کرد: عقل يکي از محوري ترين ادله دين ما به شمار مي رود، لذا ملت نادان نمي تواند مسلمان باشد و چيزي که عقل آن را نمي پسندد اسلامي نيست.معظم له خاطرنشان کرد: در اسلام هنگامي که براي مردگان خانه آخرت را در قبر مي سازند، سنگ لحد را محکم بنا مي کنند، لذا تا آن جا که شاهد فهم در بناها باشيم آن بنا اسلامي است.

 

آشپزخانه اي که اسلامي نيست

استاد برجسته حوزه علميه قم عقل، استدلال و برهان را عنصري ترين محور در ساخت وساز اسلامي ذکر کرد و افزود: ساختن خانه هاي داراي آشپزخانه هاي به اصطلاح «open» که صاحب خانه و ميهمان نتوانند به درستي رعايت حجاب را کنند و نتوانند خود را حفظ کنند، اسلامي نيست.معظم له تصريح کرد: خانه بايد طوري بنا شود که اهل خانه از درون و بيرون داراي حجاب باشند، لذا مکاني که ميهمان در آن مستقر مي شود بايد از جاي صاحب خانه مستور باشد.حضرت آيت ا... جوادي آملي ابراز داشتند: نماي بيرون منازل نيز بايد طوري طراحي شود که نه بر ديگر منزل ها اشراف داشته باشد و داخل آن نيز براي اطرافيان نمايان نباشد.ايشان افزودند: منازل در غرب ديوار خاصي نداشته و بيشتر از طريق نرده از يکديگر جدا مي شوند و اين به دليل آن است که آن ها منزل را آسايشگاهي به جاي پرورشگاه مي پندارند.

 

در ساخت منازل اتاقي به عنوان مصلي ساخته شود

مفسر قرآن کريم ادامه داد: ديوار مناسب مي تواند در معماري اسلامي آزادي لازم را به ميهمان و صاحب خانه بدهد. ايشان بر ساخت وساز اتاق هاي منازل به طوري که مقابل قبله باشد تاکيد کرد و يادآور شد: در معماري هاي اسلامي طوري از زمين بهره برداري شود که اتاقي را به عنوان مصلا که داراي قرآن و فرشي پاک و طاهر باشد بسازند تا مکاني مناسب براي رفع حاجت مردم به درگاه خدا باشد.ايشان خاطرنشان کرد: مرگ از پوست درآمدن است، انسان مرگ را مي ميراند و در صحنه مصاف با آن پيروز است لذا يک موجود ابدي بايد کارهاي ابدي انجام دهد و همين است که بايد اتاقي به عنوان مصلا در منازل پيش بيني شود.آيت ا... جوادي آملي افزود: شهرسازان بايد علاوه بر علوم تخصصي خود بر علوم عمومي و پايه نيز مسلط باشند تا از ايجاد کارهاي موازي و اضافه کاري در شهرسازي جلوگيري شود.

 

آخرین بروز رسانی مطلب در شنبه ، 7 خرداد 1390 ، 23:17

صفحه 41 از 41