شما

مرکز مطالعات حکمت – دانش و فن معماری و شهرسازی ایرانی اسلامی

مساجد ايراني الگويي براي مساجد روسيه

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف

گفت‌وگوی اختصاصی/گفت‌وگو با «مارات مقصودف»، معمار روس درباره تفاوت‌ها و تشابه‌های مساجد روسیه و ایران

مساجد ايراني الگويي براي مساجد روسيه

نویسنده: عرفان میرمجیدی کارشناس معماری
«مارات مقصودف»، یکی از معماران خوش‌ذوق کشور روسیه است که شورای مفتیان روسیه برای تزیین نمای بیرونی مسجد جامع «مسکو» از او دعوت به همکاری کرده است.

«مارات مقصودف»، یکی از معماران خوش‌ذوق کشور روسیه است که شورای مفتیان روسیه برای تزیین نمای بیرونی مسجد جامع «مسکو» از او دعوت به همکاری کرده است. مقصودف فارغ التحصیل معماری از کشور روسیه، عضو اتحادیه نقاشان روسیه و ازبکستان و عضو گروه زیباسازی کاخ کرملین است. تعداد زیادی از مساجد روسیه زیبایی‌شان را از طراحی‌‌های مقصودف به‌دست آورده‌اند. مارات مقصودف یکی از مهمانان نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم امسال است. این حضور، فرصتی شد تا با مقصودف درباره ویژگی‌های طراحی و ساخت مساجد روسیه گفت‌و گو کنیم. در این گفت‌و‌گو سعی کرده‌ایم معماری مساجد روسیه را با معماری کنونی مساجد تهران از دیدگاه او مقایسه کنیم و تلنگری بزنیم به ضعف و قوت معماری بنایی که قرار بود روزگاری بلند‌ترین بنای شهرمان باشد.
شما چه تعریفی از معماری اسلامی دارید و فکر می‌کنید معماری مساجد روسیه با مساجد کشورهای دیگر چه تفاوتی دارد؟ 
تخصص من در معماری موضوعات مربوط به  «معماری باستانی» است که در حوزه آسیای مرکزی و سمرقند و بخارا خلاصه می‌شود. بنابراین با توجه به مطالعاتم می‌توانم  بگویم پیش از احیای معماری غرب، ما داخل آسیای مرکزی شاهد معماری‌ای بودیم که مثل نقش و نگارهای ستاره مانند وکهکشانی از آسیای میانه به سوی غرب رفتند. در حقیقت این نشانه‌های معماری آسمانی ابتدا در این مناطق ابداع شدند. در مناطق آسیای مرکزی، معماری با مفاهیم دین اسلام عجین بوده است.
 در روسیه به دلیل ویژگی‌های آب و هوایی معماری سقف مساجد، متفاوت با سقف بناهای اسلامی است. سقف‌ها در مساجد روسیه  به صورت شیروانی ساخته می‌شود، نه به صورت گنبد. در معماری مساجد روسیه قسمت آقایان و خانم‌ها مشخص شده و با ویژگی‌هایی از هم متمایز است. برای اجرای مراسم‌ مذهبی در مساجد روسیه هم قسمت انتهایی مساجد متمایز می‌شود و در قسمت بالای مسجد طراحی بالکن در نظر گرفته می‌شود. این‌ ویژگی‌ها تمایزاتی است که در معماری مساجد روسیه با کشورهای اسلامی دیگر وجود دارد، این نوع معماری در مساجد فقط متعلق به روسیه است. 
  در دوره‌ای از تاریخ روسیه، مسلمانان با مشکلات زیادی برای ابراز عقایدشان روبه‌رو بودند. با توجه به آن مشکلات چگونه سنت‌ها و عقاید مذهبی در این کشور فراموش نشد و توانست در معماری هم باقی بماند؟ 
 در زمان شوروی مردم نمی‌توانستند در مساجد، مراسم مذهبی‌شان را داشته باشند اما بعد از اینکه شوروی سقوط کرد مسلمانان راهی مساجد شدند و از طریق اتاقک‌های بالای مناره‌های مساجد اذان گفتند و مناسک مذهبی خود را انجام دادند. زمان اتحادیه شوروی ما در برخی شهر‌ها مساجدی داشتیم که فعال بودند و هرچند مردم با محدودیت‌های گسترده‌ای روبه‌رو بودند ولی حمایت خود را از مساجد کم نکردند. بعد از فروپاشی اتحادیه جماهیر شوروی مسلمانان کودکان خود را به مساجد فرستادند و مدرسه‌هایی بودند که فرزندان مسلمانان در آنجا درس می‌خواندند. با این فعالیت‌ها سنت‌ها وعقاید مسلمانان ادامه پیدا کرد. در حقیقت مسلمانان روسیه سبک زندگی اسلامی را حفظ کردند و امروز از آن سبک زندگی در معماری خود بهره می‌برند. در حال حاضرمعماری مساجد در روسیه با گذشته بسیار متفاوت شده است. مثلا در معماری گذشته مساجد از چوب استفاده می‌شد ولی حالا از مصالح به روز در دنیا استفاده می‌شود. در سبک معماری هم بیشتر از معماری کشورهایی مانند ایران، سمرقند و بخارا استفاده می‌کنیم و با تلفیقی از این معماری‌ها، معماری مساجد را ادامه می‌دهیم. مثلا در معماری مسجد جامع مسکو از معماری‌های مختلف کشورهای اسلامی استفاده شده است... 

گزارشی کوتاه از آینده حرم امام علی ع :

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف

گزارشی کوتاه از آینده حرم امام علی ع :

با توجه به سرعت گرفتن مراحل ساخت طرح توسعه حرم امام علی ع ، بد نیست با عوامل و طرح توسعه حرم آشنا شویم.

طرح توسعه پیرامونی حرم مطهر علوی

پروژه طرح توسعه پیرامونی  جهت افزایش فضاهای زیارتی و خدمات جانبی آن، در محدوده ۹۰متری پیرامون حرم مطهر علوی طراحی شده است. باتوجه به معماری ارزشمند صحن عتیق، طراحی صحن اصلی به گونه ای بوده است که طنین هندسه معماری حرم در آن احساس شود. جانمایی فضاهای خدمات جانبی حرم در محدوده بلافصل حرم نیز با هدف اتصال هرچه  بیشتر بافت و حرم طراحی شده و علاوه بر طرح توسعه حرم علوی، پیشنهاداتی درخصوص احیاء مجموعه های ارزشمند تاریخی در پیرامون حرم علوی و حفظ و احیای سرمایه های اجتماعی و کالبدی بازار بزرگ نجف مطرح گردیده است. آنچه که در این پروژه مدنظر بوده ؛ نگاه واحد و یکپارچه به توسعه حرم و احیا کل بافت، سرزنده سازی بافت و اتصال مطلوب و تدریجی حرم به بافت و جلوگیری از ایجاد نقش کاتالیست منفی طرح توسعه بزرگ مقیاس، در بافت قدیم نجف اشرف بوده است.

حرم مطهر علوی ضمن پیوند دوباره با شهر در هماهنگی کامل با ارزش های پیدا و پنهان آن حیات مذهبی و علمی دوباره ای به شهر تاریخی نجف خواهد بخشید. آرامشی وصف ناپذیر، همراه با معنویت و اصالت.

زیر پروژه ها :

  • –          توسعه حرم مطهر علوی ۱۲۲,۰۰۰ مترمربع
  • –          مجموعه الحویش
  • –          مجموعه العماره
  • –          احیاء دیوار پیرامونی شهر قدیم
  • –          مجموعه براق
  • –          مرکز محله مشراق
  • –          مجموعه مشراق
  • –          ساماندهی جداره شارع الرسول


محل پروژه نجف اشرف- پیرامون حرم مطهر علوی
سال انجام خدمات ۱۳۹۳
شرح خدمات مشاور مطالعات و طرح جامع سه بعدی
وضعیت فعلی پروژه در حال تصویب
کارفرما تولیت حرم مطهر علوی


همکاران طراح ارشد و رئیس شورای علمی: دکتر هادی ندیمی

مدیر پروژه: دکتر عزالدین ممقانی

شورای علمی پروژه: اکبر زرگر،احمد شکرچی، علی غفاری، اصغر مرادی، سید محمدحسین مرتضوی، عزالدین ممقانی، حمید ندیمی، هادی ندیمی

گروه معماری و شهرسازی: نرجس اعلائی، هادی پندار، شیرین ذبیحیان، سهراب سردشتی، سید محمد امین شاه رکنی، شینا ص برنجی، کوثر عصاری، مرسده قاسملو، محسن قمیشی، سمیه قدس، ساجده گودرزی، محمدحسین لبانی، پگاه مردانی، سجاد موذن، سید احسان موسوی، روح الله موحدی، نیلوفر ناگهانی،مونا نوروزی

گروه جامع شناسی و اقتصاد: امیر اکبری، یاسر باقری، مهدی سلیمانیه، سعید عابدین درکوش، سوده منصوری

گروه ترویج     و ارائه: ملاک انصاری، مولود پازکی، سید محمدرضا حسینی لواسانی،   زهرا حکیم زاده، صادق دیبایی، اباذر صالحیان،زهرا سادات طبسی، حسین فائق، محمدعلی محمد دوست،محمدعلی ممقانی، مهندس حمیدرضا نهاوندی




MORABA 2

MORABA 1

۰۲۲-ba04

۰۲۷

۰۲۵-b02-&21

۱۱


۰۷

۰۵

مسجد چهلستون زنجان مرمت شد

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف

مسجد چهلستون زنجان مرمت شد

شناسهٔ خبر: 2943695 -
زنجان- معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی،‌ صنایع دستی و گردشگری استان زنجان گفت: عملیات مرمت و رفع خطر آسیب به مسجد چهلستون زنجان انجام شد.

به گزارش خبرگزاری مهر و به نقل از اداره کل میراث فرهنگی، ‌صنایع دستی و گردشگری استان زنجان مهراد عسگریان افزود: با بررسی های انجام گرفته تحت نظارت مشاور عالیه سازمان، آسیب شناسی خطر نفوذ رطوبت ناشی از آبهای سطحی در کوچه حد فاصل بین مسجد چهلستون و مسجد جامع زنجان و آثار نمایان شده بر بدنه داخلی دیوار ضلع شمالی مسجد چهلستون ضرورت ایجاد کانال هوا کشی در مجاورت دیوار مسجد مورد تایید قرار گرفت.

وی ادامه داد: کانال سیستم سیرکولاسیون هوا برای فراهم شدن شرایط تهویه هوا این «ناکش» به طول ۱۹ متر اجرا شده است. که از نفوذ رطوبت در بدنه دیوار شمالی با عایق کاری دیوار ممانعت به عمل می آورد و نقش دیوار محافظ یا همان حائل را برای کانال ایفا می کند.

عسگریان با بیان اینکه با بالا آمدگی سطح معبر در دوره های پیشین در این قسمت به منظور رسیدن به سطح زیر پی دیواره مسجد، عملیات خاکبرداری و عمق کانال ناکش به دومتر رسید، ادامه داد: باتوجه به عمق کانال و ارتفاع دیوار مشبک آجری که در مجاورت فاصله طولی هر ۳ متر داخل کانال با میان بندهای کوتاه دیوار آجری استفاده شده است.

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، ‌ صنایع دستی و گردشگری استان زنجان گفت: برای جریان سازی هوا در این کانال در دو سوی لوله هایی تعبیه شده و هدایت آن به بام مسجد در دیواره ضلع شمالی انجام گرفته است و همچنین لوله ناودانی هدایت آبهای پشت بام در این قسمت نیز تعویض شد.

مسجد چهلستون؛ از آثار تاریخی و ارزشمند شهر زنجان به شمار می رود که یکی از مهمترین و معرو فترین حوزه های علمیه ایران در دوره قاجار بوده است.

این مسجد توسط یکی از علمای آن زمان به نام مرحوم آخوند ملا علی قارپوز آبادی ساخته شده است.

طبق كتيبه ای که بر روی پیشانی ورودی بنا الصاق شده این بنای مذهبی و تاریخی به سال ۱۲۸۴ هجری قمری ساخته شده است.

فراخوان آتی شهرداری تهران برای نماد کتاب

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف

فراخوان سازمان زیباسازی شهرداری تهران برای طراحی المان‌های شهری با موضوع کتاب

رئیس سازمان زیباسازی شهرداری تهران گفت:‌ پس از هفته کتاب موضوع استفاده از المان‌های کتاب و کتابخوانی در سطح شهر تهران در شورای هنری سازمان مطرح و به زودی فراخوان طراحی این المان‌ها را منتشر می‌کنیم

همزمان با آغاز بکار هیات مدیره جدید نظام مهندسی استانها در خراسان مطرح شد

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف

استاندار خراسان رضوی خواستار شد
بازنگری جدی در مبلمان شهری
گروه خبر- استاندار خراسان‌رضوی همچنین گفت: معماری درهم‌ریخته مشهد زبان گویای یک شهر مذهبی نیست؛ لذا نیازمند بازنگری جدی در ساخت‌وساز و مبلمان شهری مشهد هستیم تا به یک معماری مناسب در این کلان‌شهر مذهبی برسیم.

همزمان با آغاز بکار هیات مدیره جدید نظام مهندسی استانها

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف
استاندار قم:
استاندار قم گفت: سازمان نظام مهندسی ساختمان در زمینه چگونگی معماری و طراحی سیما و منظر شهری نقش تاثیرگذاری دارد و مهندسان این سازمان با تکیه بر مقررات ملی ساختمان می‌توانند در این عرصه نقش تعیین کننده‌ای داشته باشند.

مرمت و احیا سردر باغ ملی آغاز شد

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف

مرمت و احیا سردر باغ ملی آغاز شد

شناسهٔ خبر: 2959793 -
مدیرعامل سازمان زیباسازی از مرمت و احیا سردر باغ ملی خبر داد و گفت: پروژه مرمت سردر باغ ملی از اول آبان ماه آغاز شده که عمده فعالیت ها در این بخش به استحکام بخشی و مرمت سازه های سقف اختصاص دارد.

وی با بیان اینکه مرمت، تثبیت و پاکسازی کاشی‌ها و آجرهای نمای مجموعه یکی دیگر از اقدامات سازمان در این حوزه است، افزود: این فعالیت ها براساس مطالعه، شناخت و آسیب‌شناسی نقوش و متون کاشی های از بین رفته صورت گرفته است.

او با اشاره به دفع رطوبت در پایه و پی سردر ادامه داد: برای شناخت بهتر از وضعیت فتوگرامتری انجام شده که با این اقدام می توان نقوش از بین رفته را بهتر احیا کرد.

مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران با تاکید بر اینکه مرمت اتاق بالای سر در و تبدیل آن به فضای فرهنگی از جمله برنامه‌ریزی‌های پیش‌بینی شده برای سردر باغ ملی است، گفت: علاوه‌بر اینکه درب اصلی سردر نیز احیا و مرمت خواهد شد.

به گفته وی؛ این فعالیت‌ها با همکاری و کارشناسی میراث فرهنگی صورت گرفته و بیش از ۶ ماه طول مرمت و احیای کامل این سردر طول خواهد کشید.

باغی ناشناخته مقابل چشمان مردم کرمان/ بنای ۴۸۰ ساله احیا می‌شود

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف

باغی ناشناخته مقابل چشمان مردم کرمان/ بنای ۴۸۰ ساله احیا می‌شود

شناسهٔ خبر: 2959242 -
کرمان – باغ «بیرم آباد» در شرقی‌ترین قسمت کرمان و در دامنه‌های کوه‌های مشرف بر شهر قرارگرفته، باغی تاریخی که باوجود قدمت ۴۸۰ ساله‌اش اما دروازه‌های آن به روی مردم شهر بسته است.

خبرگزاری مهر – گروه استان‌ها: کرمان مملو از آثار تاریخی منحصربه‌فرد است و شهر کرمان رکورددار تعداد آثار تاریخی ثبت ملی در کشور است، این یعنی تعداد قابل‌توجهی از آثار تاریخی در شهر وجود دارد که البته متأسفانه برخی از این آثار باوجود قدمت قابل‌توجه مورد بی‌مهری تعجب‌آوری قرارگرفته‌اند.

در کرمان باغ‌های تاریخی متعددی وجود دارد که می‌توان به باغ شاهزاده ماهان و باغ فتح‌آباد و باغ سنگی سیرجان اشاره کرد که باغ شاهزاده در فهرست آثار جهانی نیز جای گرفته است اما نکته قابل‌توجه اینکه قدمت هیچ‌یک از این باغ‌ها به ۲۰۰ سال نیز نمی‌رسد اما جزو آثار نادر کشور از نظیر معماری محسوب می‌شوند.

باغ شاهزاده به دستور محمدحسن خان سردار ایروانی، حاکم وقت کرمان ساخته شد و ساختمان درون آن نیز توسط عبدالحمید میرزا ناصر الدوله، حاکم کرمان طی یازده سال حکمرانی وی در سال ۱۲۹۸ هجری شمسی ساخته شد.

باغ فتح‌آباد نیز توسط بیگلربیگی از حکام کرمان در سال ۱۲۵۵ هجری شمسی ساخته‌شده است و باغ سنگی سیرجان نیز کار دست درویش خان اسفندیار پور است که در دهه اخیر با استفاده از سنگ و چوب ساخته‌شده است که هر دو این باغ‌های ثبت ملی هستند.

اما قدیمی‌ترین و منحصربه‌فردترین باغ تاریخی کرمان با درختان کهن و ساختار زیبایش اسم دیگری دارد و سال‌ها درهایش به روی مردم بسته است و کمتر اطلاعاتی را می‌توان از قدمت دقیق این باغ پیدا کرد.


قدیمی‌ترین باغ کرمان همچنان ناشناخته است

این باغ به حدی محجور مانده که بااینکه در شهر کرمان و در مجاورت بنای تاریخی تخت درگاه قلی بیگ و گنبد جبلیه قرارگرفته اما کرمانی‌ها نیز از آن اطلاعات دقیقی ندارند.

طی سال‌های اخیر برج و بارهای این باغ کهن که ۴۸۰ سال عمر دارد موردبازسازی قرارگرفته اما بنای درونی باغ به‌شدت آسیب‌دیده است و به دلیل رها شدن و فرسایش باد و بارش باران نمایی نیمه ویرانه از خود به‌جای گذاشته است.

معاون گردشگری میراث فرهنگی استان کرمان در گفتگو با مهر در خصوص این باغ گفت: برای دریافت اطلاعات دقیق از این باغ باید مطالعات بیشتری در خصوص این بنا انجام شود اما باغ بیرم آباد حداقل ۴۸۰ سال قدمت دارد و در شرق کرمان قرارگرفته است.

محمد جهانشاهی افزود: در سال‌های گذشته و بعدازآنکه کمربندی شهر کرمان از مجاورت این باغ و از حریم این بنای تاریخی گذر کرد، مردم بیشتر نمای باغ را مشاهده کرده‌اند و به همین دلیل نیز بیرون باغ مرمت‌شده است.

درهای باغ بیرم‌آباد به روی مردم گشوده می‌شود

وی ادامه داد: درگذشته کمتر توجهی به این بنای تاریخی می‌شد، اما هم‌اکنون خبرهای خوبی در خصوص بازسازی و گشودن درهایش به روی مردم شنیده می‌شود.

جهانشاهی گفت: قرار گرفتن باغ در دامنه کوه‌های صاحب‌الزمان موقعیت بسیار مطلوبی به این بنای تاریخی داده است و در صورت مرمت می‌تواند موقعیتی بسیار مطلوب پیدا کند.

معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی استان کرمان ادامه داد: این بنا در مجاورت جنگل انبوه صاحب‌الزمان و مراکز تفریحی این بخش و همچنین بنای تاریخی درگاه قلی‌بیگ قرار دارد.

وی این بنا را از یادگارهای یکی از حکمران‌های صفوی در کرمان به نام بیرام بیگ افشار دانست و گفت: این فرد در سال‌های ۹۱۶ هجری در کرمان حکومت می‌کرده است و از سر تیره قاسملو محسوب می‌شده است.

وی ادامه داد: پس‌ازاینکه افشارها توسط شاه‌عباس سرکوب شدند این باغ جزو اموال حاکم وقت گنجعلیخان درآمد و درنهایت در سال‌های بعد توسط فردی به نام قلی بیگ به آستان قدس واگذارشده است.

جهانشاهی وسعت این باغ را ۴.۵ هکتار دانست که شامل باغ‌های انبوه و درختان کهن‌سال و عمارهای داخلی است.

این باغ در حالی مدت‌ها مورد بی‌توجهی قرارگرفته و عملاً از چرخه گردشگری استان کهن کرمان حذف‌شده بود که درنهایت با پیگیری استاندار کرمان، باغ بیرم آباد طبق توافقنامه‌ای موردتوجه قرار گرفت و قرار است این بنای قدیمی تا پایان سال ۹۵ موردبازسازی کامل و بهره‌برداری قرار گیرد.

البته استاندار کرمان در این زمینه سابقه درخشان دارد و باغ فتح‌آباد در شمال کرمان را که به ویرانه‌ای تبدیل‌شده بود در یک پروسه زمان‌بندی‌شده به باغی آباد تبدیل کرد که هم‌اکنون نیز روزانه هزاران گردشگر از آن بازدید می‌کنند.

به نظر می‌رسد با بازسازی باغ بیرم آباد که از قدمتی بیشتر نسبت به سایر باغ‌های کرمان برخوردار است و در شهر کرمان نیز قرار دارد کرمانی‌های به‌زودی شاهد احیاء دومین اثری تاریخی استان خواهند بود که از ویرانه به وضعیتی قابل‌قبول می‌رسد.

مدیرکل میراث فرهنگی کرمان در گفتگو با مهر بر نقش قابل‌توجه این بنا در صورت بازسازی در جذب گردشگر در کرمان تأکید کرد و ادامه داد: در این صورت شهر کرمان متحول خواهد شد و دو بنای تاریخی باغ فتح‌آباد و باغ بیرم آباد در کنار باغ شاهزاده و ده‌ها اثر تاریخ دیگر ازجمله بازار تاریخی کرمان به گنجینه‌ای درآمدزا برای مردم تبدیل خواهند شد.

محمود وفایی در ادامه افزود: موافقت‌نامه‌های بازسازی این بنا امضاءشده است و هیچ مانعی برای شروع روند بازسازی وجود ندارد درگذشته نیز بخش‌هایی از این باغ بازسازی‌شده بود اما برای تبدیل کردن بنا به مرکز گردشگری هم‌اکنون استاندار کرمان پای‌کار آمده است و تمام‌کارها در حال انجام است.

وی تصریح کرد: ما تجربه بازسازی کامل یک باغ را داریم و امیدواریم این باغ نیز به ظرفیتی بالقوه در کرمان تبدیل شود.

وفایی به موقعیت خاص این باغ و قدمت قابل‌توجه اش در مقایسه با سایر باغ‌های کرمان اشاره کرد و گفت: بیرم آباد بدون شک نگینی است که در صورت تراش خوردن در شهر تاریخی کرمان خواهد درخشید و تمام مراحل بازسازی بنا با نظارت کامل میراث فرهنگی و مطابق با اصل بنا انجام خواهد شد.

همکاری آستان قدس‌رضوی با میراث فرهنگی کرمان

وی از آستان قدس رضوی در خصوص همکاری صورت گرفته برای احیای این بنا تشکر کرد.

معاون عمرانی استاندار کرمان نیز در گفتگو با مهر اظهار داشت: تمام اقدامات اولیه برای آغاز به کار بازسازی و مرمت باغ انجام‌شده و منتظر اتمام مطالعات اولیه طرح هستیم.

بازسازی بنا در سه فاز انجام می‌شود

ابوالقاسم سیف الهی افزود: کار بازسازی و مرمت در سه فاز طی کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام خواهد شد و زمین بین ارتفاعات و باغ نیز به مجموعه اضافه می‌شود.

وی ادامه داد: تمامی کارها با حضور پررنگ کارشناسان میراث فرهنگی و مطابق با اصالت بنا انجام می‌شود و درنهایت باغ به مجموعه گردشگری بسیار زیبا تبدیل خواهد شد.

سیف الهی افزود: کار محوطه‌سازی بنا هم در حین مرمت بناهای داخلی و برج و باروی بنا انجام می‌شود.

وی گفت: خوشبختانه راه دسترسی به مجموعه احداث شده است و تمام امکانات زیر بنایی لازم نیز احداث خواهد شد.

احداث این باغ در حالی است که قرار است تله‌کابین شهر کرمان نیز بر روی ارتفاعات مشرف بر باغ تاریخی احداث و مجموعه اقامتی نیز بر فراز این ارتفاعات ساخته شود.

بااین‌وجود در پی باارزش شدن زمین‌های اطراف این بنای تاریخی پس از مرمت بنا، انجام حفاری‌هایی در ارتفاعات مشرف بر باغ بیرم آباد و همچنین ساخت‌وسازهایی که در زمین مجاور این بنا و در حریم باغ صورت گرفته است، نگرانی‌هایی را در خصوص سودجویی‌ و زمین‌خواری در مجاورت این بنا به وجود آورده که بررسی آن‌ها به ضرورتی انکارناپذیر تبدیل‌شده است.

خبرنگار: اسما محمودی

برج پیرعلمدار دامغان مرمت شد

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف

برج پیرعلمدار دامغان مرمت شد

شناسهٔ خبر: 2966655 -
دامغان - رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان دامغان از مرمت برج پیرعلمدار این شهرستان خبر داد و گفت: در این راستا ۳۵۰ میلیون ریال اعتبار هزینه شده است.

معصومه داوودیان در گفتگو با خبرنگار مهر ضمن اشاره به مرمت و بازسازی برج پیرعلمدار دامغان اظهار داشت: این برج یکی از نمونه های بسیار ارزشمند معماری قرن چهارم ایران است.

وی با یادآوری اینکه این برج به صورت گنبدی شکل و ۱۳ متر ارتفاع و چهار متر و نیم قطر دارد، اضافه کرد: در بدنه برج تزئینات آجری و گچی زیبایی وجود دارد که در وسط این تزئینات کتیبه ای با خط کوفی نوشته شده که حروف الف و لام این نوشته ها از کشیدگی خاصی برخوردار بوده و این مهم باعث زیبایی بیشتر این برج شده است.

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان دامغان یادآور شد: در داخل این برج بر روی گچ های تزئین شده کتیبه ای دیگر به رنگ سرمه ای وجود دارد که آیه ۱۰ سوره زمر بر روی آن نوشته شده است.

داوودیان خاطر نشان ساخت: بر اساس کتیبه های موجود در این برج که با خط کوفی نوشته شده است، این برج در سالهای ۴۱۷ تا ۴۲۰ هجری قمری به دستور ابوحرب بختیار بن محمد که از سوی قابوس بن وشمگیر پادشاه آن زمان به عنوان حاکم ایالت قومس منصوب شده بود ساخته شده است.

وی اظهار داشت: ۳۵۰ میلیون ریال اعتبار برای استحکام بخشی دیوارها، ساخت پشت بندها برای جلوگیری از ریزش و کاه گل دیوار هزینه شده است.

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان دامغان گفت: برج پیرعلمدار در محل خوریا و در مجاورت مسجد جامع این شهر واقع و در فهرست آثار ملی ثبت شده است.

تنها بازمانده‌ خیابان لاله‌زار قدیم مرمت و بازسازی شد

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف
تنها بازمانده‌ خیابان لاله‌زار قدیم مرمت و بازسازی شد
معاون خدمات شهری شهرداری تهران با اشاره به تملک 28 میلیارد و 500 میلیون تومانی خانه دایی جان ناپلئون توسط شهرداری تهران گفت: در حال حاضر قوه قضاییه سند این خانه باغ را به نام شهرداری تهران و سازمان زیباسازی به ثبت رسانده است و ملک به شهرداری تهران تحویل داده شده و توسط سازمان زیباسازی مرمت و بازسازی شده است.این خانه-باغ به وسعت 8500 متر در تقاطع خیابان‌های فردوسی و لاله زار قرار دارد که در سال 84 به ثبت میراث فرهنگی رسید. شهرداری تهران نیز این خانه را خریداری کرد.

وی ادامه داد: باید در خصوص استفاده از این مکان تصمیم گیری شود اما ممکن است به عنوان نگارخانه، موزه یا مکانی برای نمایش آثار تاریخی ارزشمند سازمان زیباسازی مورد استفاده قرار گیرد.

عبداللهی با بیان اینکه در بهمن ماه سال 93 شورای شهر تهران یک فوریت طرح الزام شهرداری تهران در خصوص تملک، احیا و بازسازی خانه باغ اتحادیه را پس از مدت‌ها بحث و بررسی مبنی بر خرید این خانه، تصویب کرد، افزود: خانه-باغ اتحادیه یا همان خانه امین السلطان که به خانه "دایی جان ناپلئون" معروف است، به عنوان تنها بازمانده‌ خیابان لاله زار قدیم و یکی از با ارزش ترین معماری‌های دوره قاجار محسوب می شود.

به گزارش شهرنوشت، خانه - باغ اتحادیه یکی از آثار باقیمانده از باغ بزرگ لاله‌زار در محدوده منطقه 12 شهرداری تهران است که 12تیرماه سال1384 با شماره 12057 در فهرست آثار ملی کشور ثبت شد، اما در پی عدم خرید آن توسط سازمان میراث فرهنگی، مالکان خانه اتحادیه درخواست خروج این اثر از فهرست آثار ملی را به دیوان عدالت اداری دادند و سرانجام این خانه 24 اسفند 1388 از فهرست آثار ملی خارج شد. این خانه متعلق به امین‌السلطان صدراعظم ناصرالدین‌شاه، مظفرالدین‌شاه و محمدعلی‌شاه قاجار بوده است که پس از کشته شدن او، توسط «حاج رحیم اتحادیه» خریداری شد.

ارگ علیشاه تبریز در آستانه نابودی / ساخت و ساز در مجاورت بنای 700 ساله

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف
ارگ علیشاه تبریز در آستانه نابودی / ساخت و ساز در مجاورت بنای 700 ساله
طبق مواد 560 و 564 قانون مجازات اسلامی هر نوع عملیات در حریم آثار تاریخی ثبت شده که منجر به تزلزل بنیاد و یا تخریب این آثار شود جرم محسوب می شود. با این حال ساخت و ساز در مجاورت ارگ تاریخی تبریز ادامه دارد.
ارگ علیشاه تبریز در آستانه نابودی / ساخت و ساز در مجاورت بنای 700 ساله

معماری نیوز: ساخت و ساز در حریم بناهای تاریخی اتفاق تازه‌ای در کشور نیست و پیش از این مسئولان شهری با ساخت سازه‌هایی کژنهادی چون برج جهان نما در حریم میدان نقش جهان اصفهان و برج تجارت در حریم دروازه درب کوشک قزوین از خود شاهکارهایی به یادماندنی در تاریخ معاصر تخریب هویت تاریخی شهر بر جای گذاشته بودند ولی این موارد در برابر فاجعه که هم‌اکنون برای ارگ علیشاه تبریز در حال وقوع است، هیچ به حساب می‌آید.

اگر برج جهان نما و برج تجارت؛ خط آسمان و منظر تاریخی و فرهنگی بنا را مخدوش می‌کردند ساخت این سازه و گودبرداری را در مجاورت ارگ تبریز چه می‌توان نامید؟

ارگ 700 ساله تبریز زخم خورده تاریخ است. بنای اولیه ارگ در بین سال‌های ۷۱۸ تا ۷۳۹ هجری قمری با هدف ساخت آرامگاه بزرگی در صحن مسجد علیشاه تبریز در هنگام وزارت علیشاه انجام شد. این ارگ که در برابر حمله روس ‌و انگلیس به شهر تبریز آسیب دیده ولی استوار مانده بود.

این ارگ در مشروطه نقطه تمرکز مدافعان تبریزی بود. آن‌ها توپی را نیز به بالای ارگ انتقال داده بودند تا در دفاع از مواضع خود از آن استفاده نمایند. با سقوط تبریز و به هنگام اشغال تبریز بدست قوای روس در سال ۱۲۹۰ روس‌ها دیوار ارگ را به توپ بستند. پس از اشغال نیز به علت بی مبالاتی روس‌ها در جابجایی گلوله‌های توپ آتش بخشی از برج و باروی ارگ را فرا گرفت.

در سال ۱۳۱۰ حصار و باروهای قاجاری ارگ تخریب شد و ارگ با عنوان مسجد علی‌شاه به ثبت در فهرست آثار میراث فرهنگی ایران رسید. در سال‌های ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۷ بیشتر سازه‌های قاجاری بنا با بهانه ایجاد فضای سبز تخریب شد.

در سال ۱۳۷۶ مجری طرح مصلای جدید تبریز در محدوده بنای ارگ اقدام به خاکبرداری عمیق در محدوده شرقی ارگ با استفاده از ماشین‌آلات سنگین نمودند. در نتیجه این خاکبرداری بازمانده‌های زیر‌ساخت های مسجد ارگ علیشاه نابود شد.

در بازسازی ارگ مابین سال‌های ۱۳۷۹ تا ۱۳۹۱ توسط سازمان میراث فرهنگی ایران باقیمانده علایم و نشانه‌های مربوط به ساخت و ساز دوران قاجار از این بنا زدوده شد.

امروزه تنها بخشی از دیوارهای عظیم و محراب بسیار بلند شبستان جنوبی این مسجد برجای مانده‌است که با ساخت و سازی که در مجاورت این ارگ در جریان است بیم آن می‌رود که این بخش باقیمانده هم تخریب شود.


همین چند روز پیش بود که معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری گفته بود «نسیم بهاری» به سمت خانه ها و بناهای تاریخی در حال وزیدن است و در شرح آن  گفته بود این نسیمی است که به نظر می رسد با همکاری و همدلی دستگاه های مختلف برای نجات خانه های تاریخی و اررشمند همسو است و از تخریب های گاه و بیگاه آن ها قرار است جلوگیری کند.

یک نیم دری به معماری گذشته. این بار در بیرجند

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف
یک نیم دری به معماری قدیم
رنجبر _شیشه های رنگارنگ روی در چوبی، طاق های قرینه، ظرف های مسی و چینی قدیمی، سقف گنبدی و خنکای مطبوع نسیم و عطر و بوی یک اتاق از خانه ای قدیمی، اما این اتاق قدیمی بوی کهنگی نمی دهد و از هر گوشه آن طراوت و تازگی می تابد؛ نشاط، زیبایی و آراستگی در خانه سنتی را می توان در لابه لای همه طرح و نقش های این بنای مدرن یافت.
اتاقی سنتی چون تابلویی جذاب و اصیل با حفظ همه سنت ها و اصالت های ناب خانه های قدیم بیرجند در میان بافت مدرن خانه توجه  هر بیننده ای را جلب می کند، یک اتاق با طرحی قدیمی ساز در یک ساختمان نوساز و مدرن مانند یک انسان سنتی از نسل دیروز جا خوش کرده است، بانویی هنرمند را به یاد می آورد که با حفظ همه اصالت ها از سر انگشتانش هنرها می بارد که ریشه در سنت مردمی دارد از جنس قدیم.
دو لنگه در چوبی که بسته می شود فارغ از همهمه خیابان، سکوت حکمفرما می شود، اینجا همان جایی است که می شود آرامش خانه مادربزرگ را یک بار دیگر تجربه کرد.
مهندس «هوشمندی» که بیش از نیم قرن از عمرش می گذرد با تلفیق معماری جدید و قدیم گوشه ای از فرهنگ قدیم بیرجند در خانه سازی را به تصویر کشیده است و می گوید: همیشه دوست داشتم این فضا را در خانه ام ایجاد کنم تا اصالت های فراموش شده و میراث فرهنگی را حفظ کنم تا آنکه با اصرار همسرم و خانواده اش که کمک زیادی کردند توانستم این فضا را در خانه ام ایجاد کنم.
او که 20سال در کمیته  فنی و ثبت آثار میراث فرهنگی حضور داشته به خوبی می داند حفظ کوچک ترین اثر و بنای قدیمی ارزش بالایی دارد به همین دلیل دنبال یافتن آرامش گمشده در خانه های قدیمی فراموش شده است.
از سکوت قابل اعتنا در این اتاق می گوید، سکوتی که در هیچ جای ساختمان مدرن سازش یافت نمی شود و از نورپردازی به سبک قدیم و قرینه سازی هایی که چشم را نوازش می دهد.
روی کناره های ابری جاجیم می نشینم و بر بالشت های ترمه دوز تکیه می زنم و سماور زغالی که امروز حتی نمی توان تصورش را هم کرد ناخودآگاه نگاهم را به خود جلب می کند. وی ادامه می دهد: این اتاق پنجره ای به بیرون ندارد و روشنایی آن از طریق آب نمای روبه روی درچوبی تامین می شود.
شیشه های رنگی در را نشان می دهد و تصریح می کند: اگر چه نمونه آن در ایران تولید می شود اما کیفیت شیشه های قدیمی را ندارد و شیشه های با کیفیت تر از اوکراین وارد می شود و او برای ثبت خاطرات آن روزها ناچار شده برخلاف میلش شیشه های وارداتی نصب کند، حتما ارزش یادآوری خاطرات قدیمی را دارد.
در چوبی با اقتدار و ظرافت روی لنگه چوبی می چرخد. برای چفت و بست کار حتی از بست های چوبی استفاده شده است.
آن طور که می گوید: در با استفاده از طرح و ابعاد درهای عمارت رحیم آباد ساخته شده و در اجرا و ساختش از نجارهای میراث فرهنگی کمک گرفته ام، هرچند ساخت آن ها بیش از یک سال طول کشید اما ظرافت در انحنای در و پنجره ها به خوبی دیده می شود.
کنار در پنجره های ثابتی تعبیه شده که او آن ها را خلاقیتی می داند که در هیچ خانه قدیمی وجود ندارد.
زمان و هزینه زیادی برای ساخت این اتاق در مقایسه با ساخت یک اتاق مدرن صرف شده و او معتقد است ارزش این اتاق در مقایسه با دیگر قسمت های ساختمان بیشتر است.
اتاق نیایش 
«اینجا فقط اتاق آرامش نیست بلکه از آن به عنوان اتاق نیایش هم یاد می شود. افراد خانواده برای خواندن نماز و دعا به این اتاق می آیند.» 
سکوت و آرامش این فضا مقدمه ای برای نیایش شده است. «هوشمندی» این را می گوید و این که نشستن روی مبل و صندلی برای برخی سخت است. افراد مسن فامیل دوست دارند ساعت ها روی زمین این اتاق نشسته و آرامش را تجربه کنند، مهمان ها پس از پذیرایی در سالن خانه که طاق هایی سنتی ساز دارد به اینجا می آیند، استراحت می کنند و فال حافظ می گیرند.
وی می افزاید: هرچند خانه پدری ام قدیمی نیست اما وقتی دانشجو بودم سقف خانه را به صورت گنبدی درآوردم. 
در ساختمان های مدرن با همان اسکلت بندی می توان فضای سنتی ایجاد کرداما ایجاد این فضا با توجه به ظرافتی که دارد نیروی انسانی زیادی می خواهد.
بادگیرها به کمک کولر آمده
از علاقه اش به معماری قدیم بیرجند حرف می زند و ادامه می دهد: کانال های کولر در اتاق سنتی طوری ساخته شده که به واسطه بادگیرها هوای سرد از پشت بام به داخل اتاق هدایت می شود و نمونه ای از بادگیرهای خانه های قدیمی در این طرح ایجاد شده است.
وی از زمستانه و تابستانه بودن اتاق سنتی به عنوان یکی دیگر از ویژگی های آن یاد می کند و توضیح می دهد: این اتاق زمستان با کرسی مستطیلی، تشکچه های مربع و لحافی بزرگ سپری می شود.
«هوشمندی» تفاوت عمده فضای مدرن و سنتی را در طرح و نورپردازی یکنواخت اتاق ها و خانه های قدیمی می داند که در مقایسه با خانه های مدرن با طرح و رنگ های متفاوت چشم را آزار نمی دهد و به بیننده آرامش فکری می دهد.
30 سال از زمانی که او برای جمع آوری اشیای قدیمی وقت صرف کرده می گذرد و او برخی از آن ها را از دوران کودکی همسر و خودش به این اتاق آورده، برخی را خریداری کرده یا هدیه گرفته است.
او از نگاه کمرنگ برخی ها به اشیای قدیمی گلایه دارد و می گوید: گاهی اوقات اشیای قدیمی را که در انبار خانه ای بدون استفاده مانده است خریداری و تعمیر کرده ام تا میراث فرهنگی زیر غبار رنگ نبازد.
وی بر حفظ سنت های قدیم بیرجند تاکید دارد و معتقد است: باید افکار نسل جوان را نسبت به حفظ میراث فرهنگی تغییر داد و اهداف، مزایا و ویژگی های ساخت فضاهای سنتی را برای آن ها تشریح کرد، هرچند شاید ساخت یک فضای سنتی با وقت و هزینه زیاد برای نسل جوان که انتظار رسیدن به نتیجه در زمان کمی را دارند جذاب نباشد.
به اعتقاد وی، فضاهای سنتی به جوانان معرفی نشده است و آن ها فکر می کنند یافتن این مکان ها فقط در خانه های قدیمی  امکان دارد در حالی که می توان با استفاده از توان فنی و طراحی متخصصان میراث فرهنگی این فضاها را در خانه های مدرن با حفظ فرهنگ قدیم بیرجند ایجاد کرد.
او ارزش گذاری برای فرهنگ  و معماری بیرجند و معرفی آن به آیندگان را از اهداف ایجاد اتاق سنتی در خانه اش عنوان و اضافه می کند: نسل جدید بی حوصله است و ترجیح می دهد به خرید وسایل پر زرق و برق ویترین مغازه های لوکس بپردازد تا آن که اشیای قدیمی را مرمت و بازسازی کند و همچنین سلیقه اش را با سلیقه سازنده وسایل هماهنگ می کند.
طعم واقعی زندگی
وی می گوید: گاهی اوقات باید برای غبار روی وسایل و اشیای قدیمی هم ارزش قائل بود اما نسل امروز فکر می کند وسایل پشت ویترین عتیقه فروشی باید بدرخشد غافل از آن که این وسایل منتقل کننده فرهنگ قدیم است.
از لذت نوشیدن چای می گوید که روی سماوری زغالی دم کشیده است، از غذایی که روی آتش می پزد و بوی آن از مطبخ تا وسط سرا را در بر می گیرد. او همه این ها را طعم یک زندگی واقعی می داند که این روزها فراموش شده است.
برای بازگشت به این تجربیات متفاوت او روی بام خانه را مانند صحن خانه های قدیم تخت های چوبی گذاشته و فضایی با  سقف مشبک که آسمان را می توان از لابه لای روزنه هایش دید طراحی کرده است، حتی در فضای مدرن خانه اش هم طاق هایی با استفاده از معماری قدیم بیرجند طراحی شده است.
حرف آخرش این است که با ساخت خانه های مدرن مبارزه نمی کنم اما می توان از سنت های مدرن در کنار احیای فضاهای قدیمی استفاده کرد. او عکاس هم هست و خاطراتی در قاب دوربینش جا گرفته از بافت قدیم بیرجند و تصاویری از شهرهایی مانند سمرقند و بخارا، آبشار ویکتوریا و...

صفحه 4 از 13